Goedemiddag.
Neemt u plaats, alstublieft.
Ik heet u allen welkom.
leder jaar rond deze tijd...
brengen we een eerbetoon aan de gedachte van vrijheid...
neutraliteit en menselijkheid.
Ik vraag uw aandacht voor een man die in de dodencel zit in Californié.
Zijn ontwikkeling van lid van een jeugdbende...
tot internationale vredesstichter is opmerkelijk.
Vanuit de cel moedigt hij jongeren aan om niet in zijn voetsporen te treden.
Moet onze wereld een gebroken ziel produceren?
Is het niet onze plicht om elk mens te laten meetellen?
Onthoud zijn naam.
Stanley 'Tookie' Williams.
Ik was vroeger 'de koning van de Crips'.
Moet je nu mijn koninkrijk zien.
Dit is geen gladiatorschool. Je zult hier niks bewijzen.
Deze plek maakt geen man van je. Kijk naar mij.
Sorry dat ik te laat ben.
Moest je je schietend een weg banen uit South Central? Grapje.
Ik heb je voorstel gelezen.
Een boek over het ontstaan van de Crips-bende?
Dat is niks voor jou, Barbara.
Ik wil niet weer een geschiedenisboek schrijven. Dit is een tragedie.
Er zijn in 20 jaar 10.000 jonge zwarte mannen omgekomen door straatgeweld.
Maar hoe verkoop ik dat? - Geen idee. Dat is jouw werk.
Maar er moet iets gebeuren. Misschien schudt m'n boek de mensen wakker.
Dit is niks voor jou.
Ik heb een zoon die wellicht ook gevaar loopt.
Ik moet hierover schrijven.
Wat weet je van die Tookie? - Hij is dit allemaal begonnen.
Kun je hem interviewen? - Heb ik geprobeerd.
Hij zit in de dodencel in San Quentin.
Het moordwapen was een lthaca halfautomatisch kaliber 12 geweer.
Het eerste lichaam werd gevonden achter de motelbalie.
De sporen wezen op een schot van korte afstand.
Het tweede schot drong binnen in de rug, doorboorde de long...
De kogels kwamen terecht in het linoleum...
wat erop wees dat het tweede schot van boven werd afgevuurd.
Hoeveel geld ontbrak er uit de kas? - 120 dollar.
Vier dodelijke slachtoffers om 120 dollar. Het OM laat het hierbij.
Ik moet afsluiten.
Jury, bent u tot een uitspraak gekomen?
Jawel, edelachtbare. We achten Stanley Williams schuldig aan de vier moorden.
Dus m'n makkers gaan me vermoorden.
Mond open. Steek je tong uit.
Buig voorover. Benen uit elkaar.
Bewakers op verdieping.
Wat kan ik voor u doen? - Waarom wil hij me niet spreken?
Geen idee. Het is vast niets persoonlijks.
Hij praat al 10 jaar niet met de pers. - En wat is z'n situatie nu?
Dat mag ik niet zeggen, maar de kans dat hij z'n leven kan redden is nihil.
Wie lichaamsbeweging wil, ga voor in je cel staan.
De moordenaars nemen blok D over. Berovingen, juwelen, geld, alles.
Weet je wat het SSV is?
Het Samengestelde Schuldverbond.
Dat zijn wij, 300 man sterk. We moeten één zijn.
Anders worden de SA's en de ariérs de baas. Doe niets voor ik het zeg.
Laat Deuce Five bij me komen op de luchtplaats.
Stop. Armen omhoog.
O jee, nu gaat het gebeuren. Feest in San Q.
Ik ben nu de baas in blok D. Heb je daar iets tegen?
Nee hoor, geen probleem.
Hij zorgt dat de Crips samenwerken?
Hij int huur in de Crips-blokken...
en regelt alles wat hier naar binnen wordt gesmokkeld.
En we kunnen hem nergens op pakken?
Charles, waarom zet je de muziek zo Ik
Waar ga je naartoe? En hijs je broek op.
Ik ga naar pa.
Moet dat per se in die kleren?
Zo word je behandeld als een crimineel. - Er gebeurt niks, ma.
Wees voorzichtig.
Wie lichaamsbeweging wil, ga voor in je cel staan.
Lopen.
Kijk uit, Took.
Achteruit.
Sta stil of we schieten.
Perfect, zet ze allebei in isolatie. Laat Williams daar maar verrotten.
Stelletje klootzakken.
Zo is het genoeg, Albert. Hou je stil. Laatste waarschuwing.
Dikke Bertha komt er aan.
Laat hem met rust.
Hij heeft niemand wat misdaan. Hij is gewoon gek.
Gebruik dat ding maar op mij. - Het is jouw probleem niet.
Nu wel. Als je dat ding wilt gebruiken, gebruik het dan op mij.
Bemoei je er niet mee. - Gebruik het op mij.
Rustig nou, Took. - Kom op.
Steek hem erin.
Kom op.
Heb je niks beters?
Tookie.
Wilt u vandaag naar buiten, Mr Pierson?
Wie is dat? - We noemen hem de Oude.
Hij is niet buiten geweest sinds hij hier zit.
Ik vraag altijd of hij wil. Hij gaat nooit.
Zegt dat hij hier alles heeft wat hij nodig heeft.
Bent u Mrs Becnel? Tony Bogart. - Hoe gaat het?
Goed, hoor. Welkom in de poorten van de hel.
Wilt u iets drinken? - Nee, dank je.
U moet niet mij hebben over het boek, maar grote Took. Onze held.
Als hij zegt dat we kunnen praten, praten we.
Ik heb hem vijf keer geschreven. Hij antwoordt nooit.
Zo is Stan. Ik zal kijken wat ik kan doen.
Wat is dat, man?
Wat zei je?
Ik zei dat dat ramen zijn, jongeman.
Probeer ze ook te maken. Misschien word je dan vrij.
Mr Williams, Mr Pierson heeft deze voor u achtergelaten.
Wie is dat? - De Oude, verderop in de gang.
Dat zijn ramen, jongeman. Misschien word je dan vrij.
Probeer ze ook te maken. Misschien word je dan vrij.
Gewaarwording: kennis verkrijgen via de zintuigen.
Waarnemen: opmerken of ontdekken.
Uit de tweede hand... vergelden...
Wat God stuurt is beter dan wat de mens vraagt.
De enige remedie tegen angst is het lot.
Jezus daalde neer uit de hemel.
We zijn allen veroordeeld tot gevangenschap in onze eigen huid.
De zwarten klampen zich vast aan wat ik me niet kan veroorloven.
Een idee dat niet gevaarlijk is, is geen idee.
Je kunt het beste wat in je is niet kennen.
Verlossing: vrij maken, bevrijden van de dood, boete doen.
Verlossing.
Mr Williams, ik schrijf een boek over de Crips...
en hun ontwikkeling tot wereldfenomeen.
Als een van de oprichters kunt u me informatie geven...
over hoe de bende werd gevormd.
Tony Bogart raadde me aan u nogmaals te schrijven. Hij kent mijn werk goed.
Ik wil dat het een goede studie wordt, grondig en goed onderlegd.
Ik wil u niet demoniseren.
Ben je klaar?
Mevrouw? - Ik kom voor Stanley Williams.
Rechtdoor. - Dank u.
Doe uw schoenen uit en leg uw bezittingen in het mandje.
Is dit je eerste keer, meisje?
Na een tijdje wen je er wel aan. Dat is mij ook gelukt.
Behalve als dat rode licht brandt. Dan gaan ze iemand executeren.
Daar ben ik nooit aan gewend geraakt.
We komen binnen.
Niet verder.
Mr Stanley Tookie... - Gewoon Tookie.
Tookie. Het spijt me.
Is dat allemaal nodig? - Zij vinden van wel.
Hoort u dat niet eerst te vragen?
Neem me niet kwalijk. Misschien moet ik beginnen...
Vertel eerst maar wie u stuurt. Politie, justitie, FBI?
Wilt u iets belastends van me horen? - Dat ben ik zeker niet van plan.
Bent u getrouwd, Mrs Becnel?
Ik ben gescheiden. - Kinderen?
Eén zoon, hij studeert. - Dus u bent een studentje.
Universiteit van Chicago. Afgestudeerd aan Adelphi.
Wat doen uw ouders?
M'n moeder was lerares en m'n vader had een nogal armzalig stomerijtje.
Hij werkte zich z'n hele leven kapot en dat noemt u 'armzalig'? Waarom?
Is dat alles?
Waarom wilt u dat boek schrijven? - Om de waarheid te vinden.
Uit uw mond. - En wat gaat u er dan mee doen?
Volgens mij bent u alleen gekomen om het monster te zien.
Om aantekeningen te maken over het monster dat de Crips oprichtte...
om dan te gaan schrijven over uw verachting voor bendes...
bendecultuur en bendegeweld.
Ik zal m'n verachting niet ontkennen.
Maar dat zal me niet weerhouden om objectief over de Crips te schrijven.
Dat zeggen alle journalisten.
Dat proberen ze me allemaal wijs te maken: Tookie, wij zorgen wel voor je.
En wat doen ze als ze hier weg zijn? Ze begraven me.
Ik ken 'ze' niet. Ik weet waarom ik hier ben.
Om uw waarheid boven tafel te krijgen.
Dat kunt u niet, want mijn waarheid is totaal anders dan uw waarheid.
We zullen het nooit eens zijn.
De informatie is beschikbaar voor iedereen.
Dus u vertelt uw verhaal met uw stem, of ik vertel mijn verhaal.
Zo eenvoudig ligt het.
Dus kijk me in de ogen, ga op uw gevoel af...
en beslis of u me kunt vertrouwen.
Ma, je agent heeft gebeld. - Dank je, lieverd.
U heeft één nieuw gesprek.
Dit gesprek komt uit de gevangenis van Californié. De beller is:.
Stanley Williams.
Hoe gaat ie?
Ze hebben veel respect voor u. - Sommigen wel.
Bedankt voor uw telefoontje. Ik ben blij dat u me vertrouwt.
Dat heb ik niet gezegd. Maar ik geef u de kans m'n vertrouwen te winnen.
Daar kan ik mee leven. Dank u.
M'n eerste vraag: lk wil weten waarom u de Crips heeft opgericht.
Om m'n buurt te beschermen. - Een criminele organisatie?
Eerst was die niet crimineel. Ik kwam uit Louisiana toen ik negen was.
Er waren vechtjassen, andere bendes. Je moest vechten voor je hachje.
Hé, waar kom jij vandaan?
De politie deed niets om onze buurt beter te maken.
Toen wist ik dat ik er alleen voor stond.
Verder ging alles eigenlijk vanzelf.
Toen de honden uitgevochten waren...
lieten ze een jongen die Monroe heette met mij vechten.
Ik leerde dat ik sterk moest zijn om geen slachtoffer te worden.
Dus ik moest snel hun respect afdwingen, dat deed ik door angst.
Ik deinsde voor niemand terug. Zo leerde ik dat geweld effect had.
Ik moest zo gewelddadig mogelijk zijn, in een reflex.
Ik trok me nooit terug. Zo verdiende ik m'n naam.
Een recept om jong te sterven.
Voor een buitenstaander. Voor ons was het een kwestie van overleven.
Elke hond kan zich verstoppen in de goot, maar wij wilden meer.
We? Wie zijn 'we'? - Onze dierbaren, onze mensen.
Onze strijders die we verzamelden. - Dierbaren.
En toen ontmoette u Raymond Washington?
Ja, toen ontmoette ik hem.
Vocht u met hem? Was er... - Nee.
een territoriumstrijd? - Helemaal niet.
Raymond en ik besloten samen een groep strijders bijeen te brengen.
Voor de goede zaak.
Took, Raymond Washington komt er aan.
Ben jij Tookie? - Ja, nou en?
Je hebt 20, 30 jongens die van zich laten spreken.
Jij runt de Westside en ik de Eastside.
Als we samenwerken, kunnen we gevaarlijk zijn.
De Westside is cool, maar de Eastside is de baas.
Nee, de Eastside is cool, maar de Westside is de baas.
Snap je?
We verzamelden allebei een groep jonge stijders...
en ruimden de andere bendes op.
We veegden Sportsman Park schoon. Met alle straten eromheen.
In het noorden, zuiden, oosten en westen.
De Crips werden zo snel zo machtig dat niemand ons wilde dwarszitten.
De bendes van Avenue Garden en Mean Street deden liever mee...
dan met ons te vechten.
Als ik u zo hoor, klinkt het gewoon als lol maken.
Zo kunt u het zien. Soms was het gewoon lol.
Het ging om brute kracht. Twee mannen tegenover elkaar.
Wie was de sterkste en wie kon iedereen te pakken nemen.
Toen veranderde alles toen ze begonnen te schieten.
Waren dat de Bloods? - Ja, de Bloods.
Schoten zij eerst?
Jullie schoten terug. - Natuurlijk.
Als we zeiden dat wij het niet deden, hield het heus niet op.
Maar ze waren niet uw vijanden. Het waren jonge zwarten, net als u.
Wat is uw rechtvaardiging? Hoe kunt u iemand doden die net is zoals u?
In wezen is het een ingebed gevoel van zelfverachting.
Als je iemand minderwaardige beelden van zichzelf en z'n ras voert...
gaat hij in die beelden geloven.
De stereotiepe beelden dat zwarten imbecielen of analfabeten zijn.
Hitsig, gewelddadig, steuntrekkers, luie criminelen.
Helaas trappen te veel zwarten erin en geloven dat die beelden kloppen.
En dus probeer je de individuen die eraan voldoen uit te roeien...
om jezelf te bevrijden van dat monster van zelfverachting.
Dat is een briljante hypothese. Werkelijk.
Maar met alle respect...
er is geen zwarte Amerikaan die niet met negatieve beelden is opgegroeid.
Wat bedoelt u daarmee?
Dat je verantwoordelijk blijft voor het slagveld dat je kiest...
voor hoe je die informatie verwerkt. Waar was uw familie?
Was er niemand om u te helpen om die beelden te verwerpen?
Ik kon m'n moeder niet vertellen wat ik deed.
En uw vader? - Wat is er met hem?
Is dat hem?
Toen m'n moeder het niet maar aankon, bracht ze me naar m'n pa in Oakland.
Stan, dit is Stan. Je vader.
Kom mee.
Wacht hier. Ik ben zo terug.
En dus werden de straten m'n vader. De Crips werden m'n familie.
Stond u er ooit bij stil hoeveel jonge zwarten uw familie de dood in stuurde?
Wat wilt u nou? U zou me interviewen maar u berispt me alleen maar.
Als wij die bendes niet waren begonnen, had een ander het gedaan.
In plaats van de Crips was er wel iets anders geweest.
Ik zei toch dat het ging om overleven? Zo is het altijd al geweest.
Gelul.
U komt hier met al uw kritiek. Wat heeft u gedaan voor de gemeenschap?
Of probeert u zich alleen maar te gedragen als een blanke?
Waarom trekt u mijn zwartzijn in twijfel? U weet geen moer van mij.
U weet niet wat ik heb doorgemaakt om dit te bereiken...
hoe hard ik heb gewerkt om iets van mezelf te maken.
En wat bent u geworden?
Zoals u loopt en praat. Uw haar ontkruld.
U bent de weg kwijt.
Misschien wel, maar ik ben vrij. En dat bent u niet.
Ik wil dit niet. - Jawel.
Bewakers.
Tot volgende week.
Broek uit.
Buig voorover.
Je bezoek is niet gekomen. We moeten je terugsturen.
Ik had een slechte naam. Ik dacht dat ze me respecteerden uit angst.
Dat was een vergissing. Respect verdien je niet met geweld.
Veel bendeleden zijn altijd bang.
Dat zeggen ze niet, anders vinden hun makkers ze niet tof.
Ze leven volgens slechte regels die zeggen dat ze oneerlijk mogen zijn.
Dat ze geweld mogen gebruiken tegen anderen.
Dat ze hun leven in gevaar mogen brengen.
Maar u hoeft niet volgens hun regels te leven.
U kunt nieuwe regels kiezen.
Wat moet dit voorstellen? - Nieuwe directeur, nieuw systeem.
Ik zag dat iedereen eten meebracht...
Het is nogal vrijpostig van me, maar het is een zoenoffer.
Ik hoop dat u niet beledigd bent. - Wilt u iets belastends van me horen?
Een aanklacht wegens agressie? Want ik ga me op dit eten storten.
Het eten dat we krijgen, is afschuwelijk.
Voor ons is dit verfijnde kost. Bedankt voor uw vriendelijke gebaar.
Graag gedaan.
Smaakt het? - Meer dan dat.
Had ik maar tabasco meegenomen. - Ja.
Ik heb gelezen wat u schreef. - En?
Ik was onder de indruk. - Dank u.
Dat maakt m'n vraag gemakkelijker. Ik heb uw hulp nodig.
Wat moet ik doen?
Ik wil een eind maken aan de waanzin die ik heb geschapen.
Ik wil een boek schrijven, een kinderboek.
Geweldig. Ik verheug me erop.
Dus als ik wat ik bij elkaar krijg naar uw kantoor stuur of...
Nee, Mr Williams... - Zeg maar Stan.
Stan, ik schrijf geen kinderboeken. Ik ben journalist.
Zoals je weet, begin ik aan m'n eigen project.
Ik heb geen tijd. Het spijt me... - Mag ik u wat vertellen over tijd?
Gisteren is weer een van m'n gratieverzoeken verworpen.
Elke afwijzing brengt me dichter bij de dood. Dus wie heeft er weinig tijd?
Ik wil niet alleen herinnerd worden als de oprichter van de Crips.
Als ik kan voorkomen dat één jongen hier belandt. Mr Becnel, alleen u...
Barbara. - Je bent de enige die me kan helpen.
Bespeel je me?
Als je mij wilt gebruiken om je vrijheid terug te krijgen...
ik laat me niet manipuleren.
Maar als je oprecht die jongeren wilt redden...
en je fouten wilt goedmaken...
zal ik alles doen om je te helpen.
Ik ga je inderdaad gebruiken. En manipuleren.
Om nog wat kippenvleugeltjes te regelen.
Ze zeiden dat je geen humor hebt. - Nu bespeel jij mij.
lets in je teksten viel me op.
Je schreef dat er een periode was in je gangstertijd...
dat je dacht dat je dood nabij was. - Ja, dat was griezelig.
Op een dag bedacht ik dat al m'n dierbaren, zo noemden we elkaar...
dood waren. Raymond dood, Monroe dood, Buddha...
In een flits besefte ik dat ik de volgende was.
Is hij dood? - Ja, hij is dood. Wegwezen.
Ze probeerden me te vermoorden.
Toen ik dat overleefde, zeiden ze dat ik niet meer zou lopen.
Toen ik weer kon lopen, was er geen terugkeer mogelijk.
Een bloedige week in Los Angeles. In twee uur werden zes mensen...
Zelfs voor South Central was het een ongekend bloedbad.
Meer dan twintig doden...
Waarom moesten deze zwarte broeders en zusters hem van het leven beroven?
Ik wil een wapenstilstand, Crips en Bloods. Dit gaat te ver.
We moeten met elkaar praten.
En wat verwacht je van mij? - Praat met Tookie.
Misschien kan hij wat doen. Met de leiders praten. Benader hem.
Ik ben niet in de positie om dat te doen.
Vraag het hem. - Ik kan niet zomaar...
Vraag het hem. - Ik ben maar een journalist.
Je bent me wat verschuldigd.
Stan, als je openlijk deze verklaring steunt, kun je niet meer terug.
Als je het geweld afzweert en zegt dat je geen Crip meer bent...
ben je een getekend man. - Dat besef ik ook wel.
Durfje dat risico aan?
Als er een wapenstilstand komt tussen Bloods en Crips...
en er een eind komt aan het geweld...
is dat geen risico maar een verantwoordelijkheid.
Tijd.
Denk erover na.
Wat een rotzooi.
Ja, heel grappig. Ik ga je een lel verkopen.
Ik moet met je praten, Charles. - Ik zit te bellen.
Hang op. - Wacht even, ja.
Ja, ik bel je terug.
Hoe kom je hieraan? - Snuffel je in m'n spullen?
Geef hier. - Je vader?
Je geeft hem altijd de schuld. - Hij heeft z'n kans gehad.
Je kent hem niet meer. - O nee? Jij kent hem niet.
Ik smeer 'm. Geef hier. - Geen sprake van.
Geef hier.
Goed, hou het dan maar.
Charles, waag het niet om weg te gaan. - Ga je anders weer snuffelen?
Pa heeft vroeger misschien iets geflikt, maar nu respecteert hij me.
Ga maar wat van hem opsteken dan. - Doe ik.
Wat moet ik doen? - Ik zou hem verrot slaan.
Al z'n spullen en...
Zo zou ik het doen, en kijk wat ik heb bereikt.
Ik zit over hem in. - Hij is je zoon.
Jij bent de boog en hij is de pijl. Als je goed gericht hebt...
kun je hem niet meer bijsturen als hij weg is.
Maar als je sterk genoeg bent geweest, vindt hij z'n weg wel.
Ik wil dat filosofische gelul nu niet horen.
Zullen we het dan hebben over onvergankelijke werkwoorden?
Dus de algemene boodschap is...
dat het bendeleven een zelfvernietigende activiteit is...
20 jaar geleden was ik mede-oprichter van de Crips-bende.
Nu spreek ik jullie toe vanuit de dodencel.
Ik had nooit gedacht...
dat de bende zich zou verspreiden door Californié, het land, de wereld.
Ik betreur wat ik heb achtergelaten...
want het is een nalatenschap van onderlinge zwarte volkerenmoord.
Ik bied m'n excuses aan voor mijn rol daarin.
Maar dat jullie hier zijn, bewijst dat ik niet de enige ben...
die deze nalatenschap betreurt en ziet wat die werkelijk is.
Niemand heeft meer invloed op het bendegeweld dan de bendeleden zelf.
Zij kunnen dit proces het beste omkeren...
maar we moeten aan de slag om vrede te stichten...
en ophouden elkaar af te slachten...
want uiteindelijk kunnen we alleen onszelf de schuld geven.
We moeten ons volledig inzetten om onze cultuur te veranderen...
en een nieuwe blijvende nalatenschap te scheppen.
Een nalatenschap van vrede.
Er waren Crips en Bloods die familie waren...
maar elkaar jaren niet hadden kunnen opzoeken.
Ten slotte omhelsden ze elkaar. Het was ongelooflijk.
Dood Morgan.
Een enkele reis naar de hel.
Ik wil een verklaring van Robert Lee Morgan voorlezen.
Op 27 maart zal de staat Californié m'n aderen inspuiten...
met natriumpentothal, pancurionium- bromide en kaliumchloride...
waardoor ik het leven zal laten.
Ik heb vrijwillig afgezien van het aanvragen van een federaal pardon.
Veel mensen noemen dat zelfmoord. Dat is het niet.
Ik heb jaren in de gevangenis geleefd, bijna 30 in de dodencel.
Ik ben een rationeel man.
Bewust afzien van nog eens tien jaar achter de tralies...
vind ik geen irrationeel besluit.
IJs.
Onze Vader die in de hemelen zijt, Uw naam worde geheiligd.
Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede...
gelijk in de hemel alzo ook op de aarde.
Geef ons heden ons dagelijks brood En vergeef ons onze schulden...
gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren.
En leid ons niet in verzoeking...
Ik stel het boek voor onbepaalde tijd uit.
Ik zo uitgesloofd voor je Crips-boek.
Ze bieden zelfs een voorschot aan.
Ik ga Stan helpen met z'n boek.
Niemand geeft een kinderboek uit van een terdoodveroordeelde.
Toch doe ik het.
Weet je wat ik vind? Dat je te veel betrokken raakt bij die vent.
Ik heb een agent nodig, geen therapeut. Als je m'n agent niet wilt zijn...
Geen ultimatum.
Doe je mee of niet?
Goed, ik doe mee. Maar volgens mij hersenspoelt hij je.
De titels zullen zijn: Bendes en jouw buurt...
Bendes en machtsmisbruik, Bendes en zelfveracht...
Sorry, dit is niks voor ons. Laten we maar gaan.
Enkele titels zullen zijn: Bendes en machtsmisbruik...
Bendes en zelfrespect, Bendes en jouw buurt...
Het spijt me, Mrs Becnel, dat is niets voor ons.
Waarom niet?
Ik wil geen spreekbuis zijn voor een man die vier mensen heeft vermoord.
Waarom zouden mijn kinderen zijn stem moeten horen?
Damnant quod non intelligunt. - Pardon?
Een Latijnse spreuk dat Stan vaak citeert.
Het betekent: Zij veroordelen wat ze niet begrijpen.
Gaat u nog niet.
Wilt u me er wat meer over vertellen?
Met plezier.
Om te beginnen, waarom vind ik dat we deze jeugdboeken moeten uitgeven?
Stan, er zitten veel fouten in de drukproeven.
We moeten veel corrigeren. Maar al met al is het heel goed.
Oké, vierde paragraaf bladzijde twee.
Mijn boekbespreking van vandaag:.
Bendes en jouw buurt, door Stanley Tookie Williams.
Als kinderen bij een bende gaan, raken onschuldigen gewond.
Soms worden kinderen nog jonger dan jij neergeschoten...
Een bendelid is geen echte vriend als hij je lafaard of schooier noemt.
Ik dacht dat als ik iemand in elkaar sloeg...
de mensen me zouden respecteren. Maar ik had het mis.
Bendeleden misbruiken hun macht.
Ik heb geleerd dat machtsmisbruik nooit tot iets goeds leidt.
Je boeken worden verkocht in Europa, Afrika en Japan.
En Winnie Mandela wil je komen bezoeken.
En als we nee zeggen?
Mrs Mandela heeft de pers al ingelicht. Ze zullen ons levend villen.
Hoe kon dit gebeuren? - Z'n boeken.
Ze schijnen nogal populair te zijn.
Ik moet u waarschuwen dat Stan eerst nogal verlegen en stil is.
Blijf praten, dan ontdooit hij wel.
Goedemorgen. - De andere ingang, Mrs Mandela.
Dat is niet de ingang. - Ze moet compleet gefouilleerd worden.
Geen sprake van. - Dan mag u niet naar binnen.
Weet u wel wie dit is? - Ik doe het wel, Mrs Mandela. Kom maar.
Dit is belachelijk.
Dit is een groots moment voor mij. Ik ben opgetogen.
Ik wou dat ik een dichter was. Ik ben zeer vereerd.
Nee, ik ben vereerd u te ontmoeten.
Uw boeken hebben zovelen van ons geroerd.
Uw woorden zijn op de lippen van veel kinderen in mijn land.
De situatie van de jeugd in onze townships...
is dezelfde als in de getto's van uw land.
Volgens sommigen is het onderwerp bendes taboe op onze scholen...
en ben ik niet degene om de boodschap uit te dragen.
Ze zijn verblind door angst. Maar u moet doorgaan.
Dacht Mandela aan de dood toen hij gevangenzat?
Elke dag. Dat hield hem in leven.
Wees niet bang.
Wilt u het voor me signeren?
Ja, voor u zou ik alles doen.
Dit is ongelooflijk.
Moed. - Dank u.
Mrs Becnel.
Eerst de boeken, nu Mandela. De publiciteit kan averechts werken.
Ik wacht op bericht van het 9e Circuit Court.
Ik moet hem in leven houden. Dat is mijn taak.
Natuurlijk, Mr Cates. Maar die boeken hebben echt effect.
Maar ze kunnen z'n zaak schaden. Wilt u de boeken of de man?
Wat bedoelt u? - Z'n leven of z'n werk.
Staakt u voorlopig de samenwerking.
Uw relatie met hem vertroebelt z'n oordeel.
Mrs Becnel? Met Mario Fehr, lid van het Zwitserse parlement.
Ik heb de boeken van Stanley Williams gelezen.
Ik ben zeer onder de indruk. Hij is een goed schrijver.
Deze dag wil ik m'n langenoten herinneren aan onze toewijding...
aan vrijheid, neutraliteit en bovenal menselijkheid.
In de San Quentin-gevangenis zit een terdoodveroordeelde.
Zijn naam is Stanley Williams.
Hij is een omvattend, internationaal programma gestart...
om jongeren weg te loodsen van jeugdbendes, drugs...
geweld en gevangenis.
Dit is een schande.
Moet onze wereld een gebroken ziel produceren?
Is het niet onze plicht om elk mens te laten meetellen?
Stanley Williams heeft vrede gesticht tussen bendes in zijn land...
en heeft bendeoorlogen in de straten van Zwitserland gestopt.
Z'n campagne om kinderen te redden en de maatschappij te steunen...
biedt een kans voor iemand met een verleden van straatoorlogen...
om vorm te geven aan hervorming en rehabilitatie...
voor probleemjongeren overal ter wereld.
Vandaag gebruik ik de bevoegdheid die mijn land me toekent...
om Stanley Williams, gevangen in de dodencel...
voor te dragen voor de Nobelprijs voor de vrede.
Het staat op het internet en morgen in de kranten. Gefeliciteerd, Stan.
Wees voorzichtig, er zullen reacties komen.
De enige reactie zal een Nobelprijs zijn.
Goed, maar wees voorzichtig. - Doe ik.
Wat is uw relatie met Mr Williams? - Gaat u niets aan.
Deze nominatie zou een ontwijding zijn van de Nobelprijs.
Je weet dat ik hier niets heb. Wil je hier stiekem iets neerleggen?
Ja, ik heb Mr Williams gesproken. Hij is vereerd met de nominatie.
Blijft u aan de lijn?
dat Mr Williams nog betrokken is bij de bendes.
Als ambtenaar kan ik niet meer zeggen.
Leidt Williams nog steeds de Crips? - Ja.
Wat zijn de bewijzen? - Verklaringen van andere gevangenen.
Van Crips? Anonieme verklaringen? - Ja.
Wie zijn het? - Verklikkers. Oude vijanden.
Ik heb veel opgegeven om je te helpen. Als ik denk dat je terugvalt...
Ik ben een man van m'n woord. Bij alles zet ik me tot het uiterste in.
Toen ik een Crip werd, zei ik dat ik de hardste gangster zou worden.
En dat werd ik, door discipline en hard werken.
En daar durfde ik voor uit te komen.
Maar ik ben een andere weg ingeslagen, van dienstbaarheid en boetedoening.
Ik gebruik geen drugs, vloek niet, geen alcohol.
Alles wat niet goed is, doe ik niet. En dat is al jaren zo.
Zie je niet dat jij en m'n moeder de enigen zijn die ik kan vertrouwen.
Je deed meer voor me dan wie dan ook. Ze willen ons uit elkaar drijven.
Je bent een Nobelprijskandidaat en ze belasteren je.
Ik kan die schoften wel verrot... - Nee, nee.
Woede leidt tot schade en verlies.
Zoals je nu reageert, dat willen ze nou net. Je bent verstandiger.
Je hebt gelijk, maar weet je wat? We hebben de aandacht van de pers.
Ik word vijftig keer per dag gebeld. We kunnen je boodschap uitdragen.
Dat doen we al met de boeken. Laat me dit op mijn manier doen.
En hoe is die dan?
Er komt een hoorzitting over m'n regime. Ik zit hier al zes jaar.
Zes jaar eenzame opsluiting, van alles afgesloten.
Daar ga ik beginnen.
Dus u bent veranderd?
De eerste tien jaar vertoonde ik het te verwachten negatieve gedrag.
Maar in die tijd doorliep ik een proces van heropvoeding...
en leerde ik slechte gewoonten af. Ik werd een principieel man.
Ik begon een project om kinderen te helpen.
Die inspanningen werpen nu vrucht af.
Hoe weten we of u terug bij de anderen geen wraak zult zoeken?
Wraak komt niet meer voor in m'n vocabulaire.
Mijn woord is het enige dat ik heb. En mijn woord is bindend.
Ik geef u mijn woord dat ik dat niet zal doen.
Ja, ik betaal de kosten.
Ik heb goed nieuws. Ik mag terug naar een gewone gang.
Meer boeken, meer schrijfmateriaal, misschien een tv.
Dat is mooi, Stan.
Wat is er? Barbara?
Heb je je advocaat gesproken? - Nee.
Dus je weet het niet. - Wat moet ik weten?
Het 9e Circuit Court heeft je beroep afgewezen.
We gaan naar het Hooggerechtshof.
Ze willen m'n zaak niet behandelen.
Dat kan veranderen.
Ze zullen me binnen een half jaar willen terechtstellen.
Rustig maar, mama.
Ik heb alle artikelen over de nominatie uitgeknipt. Ik heb een hele map vol.
Ik zal ze je opsturen.
Ik ben ook gebeld. Tante Celia, nicht Shannon.
Zelfs oom Ray in Baton Rouge heeft het gezien op tv.
Herinner je je oom Ray nog? - Ik geloof het wel.
Valt de pers je lastig? - Ze belden een paar dagen.
Ik zei dat ze verkeerd verbonden waren. Er zijn veel Williamsen.
Red je je hier wel?
Ja, het gaat wel.
Ik ben er nooit aan gewend, na al die jaren.
Ik vraag me soms af hoe het gegaan was als we in Louisiana waren gebleven.
We verhuisden hierheen omdat ik dacht dat het hier beter was. Jij wilde niet.
Je verstopte je toen we vertrokken.
Toen we je vonden, hield je je vast aan oma.
Niet waar. - We moesten je meesleuren naar de bus.
Je hebt het niet makkelijk gehad. - Wie wel?
Had ik je hier maar van weerhouden. - Mama, toe nou.
We kunnen het verleden niet veranderen. Spijt is ook maar betrekkelijk.
Soms denk ik dat als ik deze weg moet gaan om m'n taak te volbrengen...
dan moet het maar zo.
Ik ben trots op je.
Wees hier niet trots op.
Ik hou van je.
Wat is dat?
Een bloem. Ik heb hem buiten geplukt toen de bewaker niet keek.
Ik heb in 20 jaar geen bloem gezien.
Ik neem hem mee.
Ik neem het wezen hiervan mee terug.
De tijd die me nog gegeven is, zal ik elk moment aanwezig zijn.
Zolang ik adem...
Laten we ons concentreren op dit werk. Dat is het enige dat ertoe doet.
Mr Williams, klaar om te verhuizen?
Tookie is terug.
Ik kom de rest van m'n spullen halen. - Oké.
Heb je nog meer? - Het gaat wel.
Mrs Becnel? - Ja.
Barbara Becnel? - Dat klopt.
Dit is voor de slachtoffers.
Wat maak jij nou? Kom hier.
Dat is het bloed van de slachtoffers van Stan Williams.
Je steunt een moordenaar. - Ik steun de mensenrechten.
En de rechten van de doden? De rechten van Al Owens?
Hij probeert een eind te maken aan het moorden.
Hij heeft er alles aan gedaan om te veranderen.
God zal je niet vergeven. - Val je me aan uit naam van God?
Dan ben je niet beter dan ieder ander die geweld gebruikt.
Hier hoor ik Gods stem niet in. God wil geen haat en wraak...
maar vergeving en berouw.
Als u mij of m'n gezin nog één keer lastigvalt...
heb ik het recht me te verdedigen. En dat zal ik doen. Ga nu weg.
O, lieverd. - Rustig maar, mam.
Het spijt me, mam.
Heb ik gelijk?
Ik weet dat ik gelijk heb. O, lieverd.
Ik hou van je. - Ik hou van jou.
Ik heb je gezegd dat je voorzichtig moet zijn.
Hij dook zomaar op en ineens zat ik onder het bloed.
Oog om oog. Zo heb ik lang geleefd.
Luister, je moet wat research doen naar Key Streets.
Stuur iedereen die je kunt vinden.
Ik ga een plan opstellen om een eind te maken aan die waanzin.
En ik moet met Tony praten.
Tony is dood. - Wat?
Neergeschoten.
Wie lichaamsbeweging wil, ga voor in je cel staan.
Wilt u vandaag naar buiten, Mr Williams?
Goedemorgen.
Tookie en Deuce Five luchten om dezelfde tijd. Is dat een vergissing?
Dat moet wel. Took moet hem aanvallen, de benderegels.
Hou hem in de gaten.
Je hoeft niet langer bang voor me te zijn, broeder.
Ik volg de benderegels niet meer.
Geweld speelt geen rol meer in mijn leven.
Hoor je me? Dat is m'n woord. Dat is m'n woord.
Bij een zelfmoordaanslag in Jeruzalem vielen tien doden en dertig gewonden.
De 23-jarige Palestijnse dader stapte in de bus...
De meeste mensen denken dat er bendes zullen zijn zolang er drugs zijn...
Een 10-jarige jongen werd gedood tijdens een schietpartij...
tussen twee bendes in South Central.
Er vielen dit weekend vijftien doden.
De bloedigste twee dagen in drie maanden.
Komt u mee, Mr Williams. - Waarvoor?
Ze zeiden dat ik u moest ophalen.
Trek uw hemd en broek uit.
Begrijpt u de procedure? - Waar gaat het om?
Uw executie wordt morgen voltrokken.
Ik
Uw advocaat was te laat met z'n verzoek om uitstel.
En dus doodt u me maar? - Ik doe alleen m'n werk.
Kunt u niet weigeren?
Mr Williams, begrijpt u de procedure? - Ja, ik begrijp de procedure.
De laatste maaltijd, de predikant...
die nieuwe kleren, de laatste woorden van de veroordeelde...
de lange tocht naar de kamer, in de stoel gebonden worden.
Laten we het zo pijnloos mogelijk maken.
Pijnloos? Wat kan er pijnloos zijn aan deze waanzin?
Behoort u tot een kerk? - Nee, ik geloof in de enige God.
Wilt u er een predikant bij hebben? - Ik bid direct tot God.
Met welk familielid moeten we contact opnemen?
Kan me niet schelen.
Wacht hier. Ik ben zo terug.
Dat zijn ramen, jongeman.
We achten Stanley Williams schuldig aan vier moorden.
Is hij dood? - Ja, hij is dood.
Ik droomde dat het zover was. Ze kwamen me halen.
Dit keer was het een vergissing, maar dat wist niemand.
Dat is angstaanjagend.
Elke dag ben ik woedend. Ik bid en mediteer om vrede te brengen.
Want ik wil hier niet aan wennen.
M'n buren schilderen hun muren oranje, blauw of groen...
en zeggen: lk maak er het beste van. Dat zal ik nooit doen.
Al zit ik hier honderd jaar, ik wen er niet aan.
Want elke dag weet ik dat ik hier niet hoor te zijn.
Waarom doen we goed? Om iets goeds terug te krijgen?
Zodat God de stand kan bijhouden en het opschrijft?
We doen goed omdat we ons dan levend voelen.
De eerste helft van m'n leven was ik dood.
De tweede helft krijg ik de kans om iets te doen.
En als ik moet sterven om de ware betekenis te laten zien...
dan moet dat maar. Ik bereik de mensen, een man in een ver land...
droeg me voor voor een vredesprijs.
We begonnen niet om de Nobelprijs te winnen, we begonnen voor de kinderen.
We moeten voor ze blijven vechten...
zodat ze kunnen opgroeien en iemand worden.
Een echtgenoot of echtgenote, die z'n dromen kan doen uitkomen.
Ik heb nog vechtlust genoeg.
En jij?
Gegroet, broeders en zusters.
Gefeliciteerd dat jullie zijn toegelaten tot Barbara's jeugdprogramma.
Jullie zijn de beste en knapste leerlingen, de toekomst van ons land.
Ik ben blij dat ik de kans krijg jullie vragen te beantwoorden.
Eén tegelijk.
Dit is geen gladiatorschool. Je zult hier niks bewijzen.
Deze plek maakt geen man van je. Kijk naar mij.
Luister goed: zodra je excuses voor jezelf begint te maken...
betreed je een pad dat hierheen leidt.
Ze willen je hier hebben. Ze zijn klaar voor je.
Maar kijk naar mij.
Ik laat dat niet gebeuren. Ik wil jullie hier niet zien belanden...
om hier gevangen te zitten. Want dit is niks voor jullie.
We gaan een plan opstellen, met z'n allen...
en we zweren dat we nooit in deze situatie zullen terechtkomen.
Hemelse Vader, we weten dat U alles weet.
U bent het begin en het einde, de alfa en de omega.
We vragen U om Uw leiding en Uw aanwezigheid...
en Uw kennis om ons te verlichten. Laat ons voltooien wat we begonnen.
Laat dit zaadje ontluiken in een bloem die iedereen kan ruiken...
en die zal inspireren.
En als we op een dag niet langer hoeven te vechten in deze wereld...
vooral niet met onze broeder...
laat me dan geconcentreerd zijn op wat moet gebeuren.
Laat Barbara Becnel uw instrument zijn.
U heeft mij gekooid als een vogel, maar laat me zingen...
totdat deze muren ineenstorten...
en de mensen de droom in mijn hart kunnen zien.
En Heer, als ik een offer moet zijn om deze boodschap te verspreiden...
laat het dan zo zijn. Amen.
Professor Keach van Brown University nomineerde de terdoodveroordeelde...
Stan Tookie Williams voor de Nobelprijs voor de literatuur.
De vroegere leider van de Crips schreef een reeks bekroonde kinderboeken.
Williams werd eerder voorgedragen voor de Nobelprijs voor de vrede...
maar werd verslagen door Kofi Annan.
Ik heb hem genomineerd vanwege z'n moedige en eerlijke werk.
En nu terug naar de nieuwsredactie.
In september 2002 werd Williams' gratieverzoek opnieuw afgewezen...
en bleef de doodstraf gehandhaafd.
Het 9e Circuit Court droeg Williams wel voor voor gratie bij de gouverneur...
vanwege zijn 'prijzenswaardige' werk.
Na 23 jaar zit Stan Williams nog steeds in de dodencel...
terwijl z'n advocaten zich blijven beroepen op z'n onschuld.
De boeken van Williams worden overal ter wereld door kinderen gelezen.
Z'n pogingen om een eind te maken aan bendegeweld gaan onverminderd door.
Fijn dat ik bij je kan logeren. - Familie moet elkaar toch helpen?
Het is hier te gek, Angelo.
Laten we samen in de hoerenbusiness gaan.
Een cliént van me zoekt een meisje voor een commercial. Je bent perfect.
een tijd van seksuele vrijheid.
Onze revuemeisjes.
vervulling van fantasieén.
Je hebt het mooiste haar dat ik ooit heb gezien.
en brute moorden.
Het lijk lag in een vijf meter diepe greppel.
Maak haar af.
Wurg haar.
Reed ik te hard, agent? - Stap uit en kom mee voor verhoor.
Laat me gaan.
Ik kon met haar doen wat ik wilde.
Als ik het ze betaald wil zetten, meen ik dat.
Ze hebben weer een slachtoffer gevonden. De vijfde deze week.
Hij heeft het maar druk.
niets wat u heeft gezien...
gehoord...
of gefantaseerd.
Waarom doen jullie dit?
is zo schokkend...
als de waarheid.
Rustig maar.
Welk eind kan een grotere triomf zijn...
dan doorzeefd te worden door de kogels van honderd scherpschutters?
Kon ik maar kiezen.
Je hebt ernstig hersenletsel opgelopen.
Dat kan een lichte vorm van geheugenverlies hebben veroorzaakt.
Marianne... ik zie haar. Ze leeft.
Na vijf jaar is ze vast niet meer dezelfde.
Hoe zie ik eruit, Jack? - Als niets wat ik ooit heb gezien.
Ik benijd je, Jack. Je hebt geen herinneringen.
Maar ook geen rust, eerwaarde.
Misschien kan ik vechten. - Nee, zie je hen?
Dat zijn keiharde kooivechters. Ze lusten je rauw.
Ga zitten.
Jouw jongen moet weer tegen El Diablo vechten. Ik wil dat hij verliest.
zonder haar.
Mijn carriére is voorbij. Dat is een teken.
Marianne.
streeft hij alleen nog.
Dit kan linker worden dan we dachten.
naar verlossing.
Wat kom je hier doen, vechter?
zondaar.
Ik geloof dat ik geen erg goed mens ben geweest.
redder.
Dat ik jou ontmoette, was het beste wat me kon overkomen.
overlever.
In deze wereld is er geen erecode. Alleen het recht van de sterkste.